• Strojenie – system równomiernie temperowany

    Pisałam już o trudnościach związanych z nastrojeniem pianina. Trudność polega nie tylko na przymusie wielogodzinnego maksymalnego skupienia. Uzyskiwanie czystych dźwięków musi iść w parze z konsekwencją strojenia, powtarzalnością interwałów i sporą dawką cierpliwości. Obecnie strojenie jest łatwiejsze dzięki elektronicznym stroikom, nie trzeba wszystkiego robić na słuch. Ale aby uzyskać brzmienie instrumentu jak za czasów Bacha… no właśnie, co trzeba zrobić? Czy możliwe jest maksymalnie odwzorowanie utworu Bacha, dokładnie w takich tonacjach i brzmieniach jak życzył sobie tego autor? Jest to możliwe. Pod warunkiem całkowitego przestrojenia instrumentu. Bo obecne „dźwięki” i interwały różnią się od tych, których słuchał Bach.
     
    System równomiernie temeprowany – Equal Temperament
    Jest to obecnie stosowany strój muzyczny, który polega na podziale oktawy na dwanaście równych półtonów.

    System równomiernie temperowany

    Umożliwia komponowanie w różnych tonacjach, swobodnej transpozycji. Przykładowo: utwór napisany w C-dur, zagram sobie w E-dur. Będzie brzmiał tak samo, tylko o tercję wyżej. Brzmienie stroju równomiernego jest czyste, interwały są w pełni powtarzalne, i w każdej tonacji melodia ma takie samo „zabarwienie”.
     
    System naturalny – Just Intonation
    „Historia stroju sięga czasów Pitagorasa i jego eksperymentów z podziałem struny. Grecki uczony, używając przesuwanej podpórki, odpowiednio skracał strunę, następnie wymierzył stosunki jej drgających części i wyznaczył trzy podstawowe interwały: oktawę, kwintę i kwartę. Były to tzw. interwały czyste – określone przez stosunki częstotliwości dźwięków składowych danego interwału (oktawa – 2:1, kwinta – 3:2, kwarta – 4:3). Pitagoras nie widział potrzeby wyznaczania w ten sposób innych interwałów – wszystkie pozostałe można było otrzymać przez dodawanie i odejmowanie trzech podstawowych.”

    System naturalny

    Utwór grany w stroju naturalnym nie mógł być dowolnie transponowany na inną tonację, ponieważ pojawiały się dysonanse spowodowane obecnością tzw. wilczych tonów. Ten sam interwał w innej tonacji miał odmienne zabarwienie, czasem burzące całą harmonię melodii. Dlatego za czasów Bacha utwór pisany w konkretnej tonacji był przypisany konkretnym brzmieniom. Utwór w systemie naturalnym cechował się matematyczną wręcz harmonią, głębokim i wspaniałym brzmieniem, pod warunkiem zachowania jego pierwotnego zapisu tonalnego. Więcej o systemie naturalnym i strojeniu mózgu.

     
     
    Kilka przykładów – ponieważ muzykę lepiej się słucha niż o niej czyta :)
    Oscyloskop – najbardziej wizualne porównanie stroju równomiernie temperowanego i naturalnego:

    Każdy, kto miał okazję słyszeć muzykę hinduską czy arabską, z charakterystycznymi zaśpiewami, zdaje sobie sprawę, że ta tradycyjna muzyka jest w zasadzie niemożliwa do wykonania przez Europejczyka. Poprzez zastosowanie strojenia naturalnego i obecności mikrotonów, muzyka nabiera charakterystycznego orientalnego brzmienia.

    Mikrotonalna orientalna gitara:

    Obecnie pojawiają się nowe instrumenty, które są specjalnie skonstruowane, aby mieć możliwość wykorzystania mikrotonów. Nie wiem, ile zajmuje czasu nauka gry na takiej ilości klawiszy, ale efekt końcowy jest zaskakujący!
    Mikrotonalny keobard:

     
    A na koniec, coś co łączy matematykę i muzykę, tylko w bardziej dosłownym ujęciu:


     Leave a reply

    Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.